رسوم غیر کارکردی ، دست و پاگیر و پر خرج مراسم سوگواری شخصی در بیجار گروس bijar
گل واژه ها : مراسم بیجار، فولکلور بیجار گروس ، مراسم ختم ، مراسم عزاداری ، آداب و رسوم بیجار ، رسوم آنفاکسیونالیستی ،اسراف در مراسم ، صرفه جویی ،آشنایی با مراسم بیجاری ها Bijar ، مردم شناسی بیجار
رهبر فرزانه انقلاب به حق این سال را سال اصلاح الگوی مصرف نام نهادند ، و تمام جنبه های آن را در نظر گرفته اند مردم ایران چوب ناشکری خود را می خورند و اگر به این اسراف ها و عدم صرفه جویی ها ادامه دهند ، به عنوان ملتی ناشکر و ناسپاس و کفران نعمت کننده ، روز به روز وضعشان بد تر خواهد شد و مستوجب عذاب الهی خواهند شد ، اگر هر ایرانی به فرمایشات رهبر معظم انقلاب توجه کند ، مشکلی به نام کمبود نعمت نخواهیم داشت و نظر باریتعالی مجددا" به سوی مردم ایران برخواهد گشت ...
در بیجار گروس مانند تعدادی از شهر های ایران به مراسم ختم به عنوان یک برنامه بسیار مهم توجه می شود در حالیکه حتی توصیه های اکید پیامبر ص و ائمه معصومین کاملا" فراموش شده است و کسی از مسئولین و ریش سفیدان و مذهبیون شهر هم تذکری نمی دهند و خود را قاطی ماجرا نمی کنند شاید بیم دارند که از چشم مردم بیافتند و یا برایشان مشکل دیگری پیش بیاید .
ای کاش این افراد مقداری به خود آمده و پا پیش گذاشته تا یک کار خیر و خداپسندانه ای انجام دهند و علاوه بر اینکه توجه مردم را به دستورات دینی جلب نمایند ، مشکلی را از دوش مردم نیز بردارند . به مختصری در مورد مراسم ختم بیجار گروس می پردازیم و جای طرح تمام آنها نیست ، قضاوت هم با شما ولی چه کسی باید شروع به اصلاح کند ، خدا عالم است و از دست ما تنها کاری ساخته نیست مگر نسل جوان از هم اکنون جلوی این کارهای نامناسب را بگیرد
قبل از شروع بحث من در هر کجای کتب معتبر احادیث که گشتم ندیدم که باید و به اجبار هزینه های اضافی را به نام احترام به مرحوم ، صرف کنید ! بلکه در احادیث دیدم که دستور داده اند انفاق کنید ، نذر دهید ، شام و ناهار بدهید ولی فقرا و نیازمندان در آن حضور داشته باشند در حالیکه در سراسر ایران در این نوع مراسم فقط نیازمندان حضور ندارند و بقیه آدمهای پولدار و کسانی که دستشان به دهانشان می رسد ، در صف اول هستند ؛
اول – دور از جان شما و دور از گوش شما ، کسی که فردی را از دست می دهد باید خانه خراب شود و زیر پای مهمان های اضافی و اجباری له شود و رسوم دست و پاگیر و گاها" تمسخر آمیزی وجود دارد که حوصله همه را برده است مثلا" :
1- همان ساعات اول تمام همسایه و دوست و اشنا باید بروند و در خانه آنها ساعاتی را بنشینند و مزاحم صاحباخانه گردند
2- بالاجبار باید بروند دم غسالخانه چندین ساعت بیاستند تا مردم جمع شوند (اینجا را احادیث بسیار تاکید کرده اند که برای تشییع جنازه بروید که ثواب بسیار دارد و همین یک قلمش خوب است )
3- بعد از آن می روند سرخاک(قبرستان) و آنجا هم باید صاحبان عزا به خط بیاستند تا به آنها تسلیت بگویند
4- بعد از قبرستان باید همراه مردم بروند درب منزل صاحب میت و باید تسلیت بگویند
5- درب منزل یک بار دیگر هم دعا می دهند و باید بروند خانه و رفع خستگی کنند و باز هم باید تسلیت بگویند
6- بعد از ظهر همان روز یا صبحش باید مردم بروند مسجد و آنجا دعا بدهند
7- عصر همان روز بعد از مسجد باید یک راست بروند قبرستان و باز هم تسلیت بگویند
8- از قبرستان باید بروند درب منزل و دعا دهند
9- بعد از آن باید بروند داخل منزل و یکبار دیگر هم دعا بدهند و به اصطلاح رفع خستگی کنند
10- شب باید به برخی از مهمانان به اجبار شام دهند
11- و برخی هم شب همان روز باید مجددا" بروند منزل صاحب میت و دعابدهند
12- صبح قبل از طلوع افتاب باید اعضای منزل با چند مهمان و همسایه و فامیل باید بروند قبرستان
13- و پشت سر آن باید همراهشان بروند منزل صاحب میت
14- قبلا" مجلس 3 روزان هم در مسجد اجباری بود و اگر کسی برگزار نمی کرد مردم مسخره اش می کردند و می گفتند به میت بی احترامی کرده ولی اکنون برداشته شده است .
15- تا روز هفتم که باید باز هم در مسجد نوبت گرفته و 3 ساعتی در مسجد مانده و همان افراد باید به زور بیایند و تسلیت بگویند
16- از آنجا باید به سرخاک بروند و اجبار ی است
17- از سر خاک باید بروند درب منزل و دعاداده و سپس وارد منزل شوند
18- می ماند شام مهم شب هفت که به عنوان خیر و شر مشهور است و باید تعداد زیادی مهمان دعوت کرد مخصوصا آنهایی که قبرستان هم رفته اند ( و اگر شام ندهند برخی صاحب میت را مورد تمسخر و استیضاح قرار می دهند !آمار این مهمانان گاهی وقت به 600 نفر هم می رسد ، و حداقل آن 200 یا 300 نفر است و اگر تمام شام و ناهار را حساب کنید به حدود 1000 نفر در هر مراسم ختم تا شب هفت می رسد
19- عصر روز پنج شنبه باید تعداد زیادی از همسایه ها و فامیلان بروند منزل و از آنجا بروند سر خاک و این سر خاک و منزل تا 3 جمعه کامل باید تکرار شود در غیر این صورت به عنوان بی احترامی به صاحب میت محسوب می شود .
20- تا مراسم چهلم که برگزاری مراسم در مسجد اجباری است باز هم اطلاعیه و گرفتن مینی بوس یا اتوبوس برای حاضرین
21- مجددا بعد از مسجد قبرستان و درب منزل و داخل منزل و هی تسلیت گفتن ادامه دارد ...
22- شب چهلم که تمام شد باید تعداد زیادی از فامیلان در منزل صاحب میت جمع شوند به به اصطلاح (خولک) کنند یعنی با بردن لباس و پیراهن و ریش تراش باید لباس ها را به زور از تن مردان درآورده و آن را عوض کنند و ریش خود را بتراشند و اینجا تقریبا پایان عزا اعلام می شود .ولی هیچکدام از فامیلان حق ندارند مراسم شادی و عروسی بگیرند چرا که آن را بی احترامی به صاحب میت می دانند !
23- به جرات می توان گفت در خیلی از مراسم حتی یک فقیر یا نیازمند وجود ندارد و تمام افراد از نظر مالی وضعشان خوب است خلاصه این خرج ها برای یک نفر آدم معمولی حدود 2 تا 3 میلیون تومان آب می خورد !و تمام زندگیش به هم می ریزد و واقعا زیر دست و پای مهمان های ناخوانده له می شود ، یادم رفت کسانی که در ایام مراسم و در مسجد نبوده اند معمولا شب ها مجددا می روند منزل صاحب میت و باید دعا داده و تسلیت بگویند و الا نرفتن خود را بی احترامی فرض می کنند
... من که خسته شدم ! ایا واقعا در قرآن و حدیث آمده که باید و اجبارا" تمام این مراسم تکراری را انجام دهید و الا میت به دوزخ می رود ؟ ایا بهتر نیست که به جای این خرج ها ، آنها را به یک موسسه خیریه یا افراد نیازمند داد تا واقعا و از ته دل برای صاحب مجلس فاتحه بخوانند ؟ ایا نمی شود به تعدادی مریض ناعلاج و بی پول داد تا خود را درمان کنند ؟ ایا خداوند به این کار آخر بیشتر ، اجر نخواهد داد ؟
چرا این ریش سفیدان و بزرگان بیجار پیشقدم نمی شوند ؟ چرا روحانیون که حرفشان بین مردم خریدار دارد پیش قدم نمی شوند و به مردم تذکر نمی دهند ؟ ایا این کارها واقعا طبق قرآن و اسلام است ؟......
بزرگترها می گویند یک رسم عجیب هم بود و آن اینکه نباید تا 40 روز هم رادیو و تلویزیون را روشن کنند ! ولی الان برداشته شده است ، مگر چه اتفاقی افتاد که این کار را برداشتند بقیه را هم همینطور !
خدا نکند کسی عزیزی را غیر منتظره از دست بدهد ، اما رسم دنیا همین است که باید همه بروند و کسانی دیگر بیایند مگر کسی می تواند از مرگ فرار کند ؟ اما احترام به میت فقط با این کارها نیست بلکه با دعای خیر و قرآن خواندن تو سط دیگران است که باید برایش خیرات فرستاد نه با آروغ چند نفر پولدار بعد از شام های 2 میلیون تومانی !
راستش رو بخواهید ، چرا مردم ایران و این شهر های کوچک اینقدر مرده پرست شده اند ؟ در حال زنده بودن کسی احوال کسی دیگر را نمی پرسد ولی وقتی می میرد همه جمع می شوند !
تهرانی های عزیز هم که قضیه را خیلی شور کرده اند و علنا مخالف احادیث عمل میکنند ! ما جایی ندیده ایم در مجالس عزاداری در مسجد بروند و انواع شیرینهای خوشمزه ، میوه جات چند نوع و دسته گل های فلان قدری بخرند ! ایا این ها مسخره نیست ؟ کسی برود توی مجلس گریه کند و بنشیند حسابی میوه شیرینی بخورد ؟ دارد این رسم غلط به این شهر های کوچک هم سرازیر می شود ، آیا مردم ایران دست بردار این چشم به چشمی های احمقانه نیستند ؟ آیا راست می گویند به اسراف نزدیک نمی شوند ؟
پس چرا وقتی می بینند یک نفر بی کس و کار روی تخت بیمارستان دارد جان می دهد و هزینه درمان ندارد ، ولی کمکش نمی کنند ؟ چرا اخوت و برادری و کمک به نیازمندان فراموش شده است ؟
البته خدا چوب این کارها را هم به مردم زده و میزند این قحطی ها و باران نیامدن ها و خشکسالی ها که اگر ادامه یابد مردم برای آب شکم هم را هم پاره خواهند کرد ، آیا نتیجه ناسپاسی خدا و اسراف و شکر نکردن نیست ؟ ایا اگر پیامبر ص این رسم ها و عادات را می دید واقعا خوشحال میشد ؟ ایا اگر امام علی ع این کارها را می دید احسنت می گفت به امت پیامبر ص ؟ نه کسی که خودش ذره ای از بیت المال برای خود صرف نمی کرد ، کسی که انگشتر و نان خود را به فقیر می داد ، بادیدن این مراسم و خرج های اضافی و این ریخت و پاش ها واقعا عصبانی می شد !
یک گلایه از برخی روحانبون ، قبلا گفتیم که مردم از آنها حرف شنویی دارند ، چرا آرام آرام به فکر عوض کردن برخی رسوم اضافی نیستند چرا در منبر و مساجد به تدریج تذکر نمی دهند ؟ چرا سرگذشت های برخی خیرین را نمی گویند؟ چرا نام برخی میت ها را که در وصیت نامه خود گفته اند نباید برای من مراسمی گرفته شود و خرج مراسم مرا به نیازمندان بدهید ، نمی برند و کار آنها را پسندیده نمی کنند ؟ از چه باک دارند ؟
... خلاصه در هر شهر و روستای ایران این گونه مراسم اضافی زیاد وجود دارد ولی در شهر ها ی کوچک و روستاها بیداد می کند ، کاش همه به فکر بودند ولی کو گوش شنوا !
لطفا نظر خود را بگویید ولی یک خواهش دارم ، از نظر احادیت و روایات خودم تمام منابع مستند را مطالعه کرده ام ، فقط از آن درب وارد نشوید و سعی نکنید به زور بقبولانید که این مراسم درست هستند چرا که در جامعه مقتضیات موجود چیز دیگری است هیچ وقت در قرآن و احادیث از توصیه ها نشده است ، هزاران در مانده و مریض و گرفتار داریم اگر این پول ها جمع می شد سالی یک کارخانه در هر شهر کوچک درست می شد که می توانست تعدادی بیکار را به سر کار ببرد و نان دهد تا از جرم و فساد و اعتیاد و غیره بیش از پیش جلوگیری شود !
نظر خود را اعلام فرمایید و لینک این مطلب را خواهشمند است در وبلاگ و سایتهای مربوط به بیجار گروس بگذارید .